حفظ بنیان خانواده به عنوان عضو اصلی اجتماع از ضروریات است و در این راه شناخت حقوق زوجین و رعایت این حقوق از طرف زوجین باعث تحکیم خانواده خواهد شد. با ایجاد عقد نکاح صحیح حقوق و وظایفی بین زوجین به وجود می آیدکه رعایت آن در ثبات و استحکام بنیان خانواده تأثیر بسزایی دارد که از آن به «آثار نکاح» یاد می‌کنند. بخشی از این حقوق و تکالیف مربوط به امور مالی و بخشی دیگر به امور غیر مالی و حمایت های امنیتی و حیثیتی مربوط است .
در حقوق اسلامی راجع به تقسیم وظایف زوجین تفاوتهایی دیده می‌شود به طوری که برخی از حقوق و تکالیف را برای مرد و پاره ای از آنها را برای زن مناسب تر دانسته اند و مبنای تدوین حقوق میان زوجین را بر تفاوتهای ذاتی میان دو جنس استوار ساخته است. حقوق و تکالیف غیر مالی زوجین از منظر فقه و حقوق اسلامی ، شامل سه دسته حقوق مشترک ، حقوق مختص زوجه و حقوق مختص زوج است.